Blankes onderverteenwoordig in Staat

Daar is nog geen teken van ʼn skemering oor regstellende aksie (RA) nie, nieteenstaande die feit dat demografiese teikens in die staatsdiens lank reeds bereik is en veral wittes toenemend uit die staat se werkmark gedruk word en lank reeds onderverteenwoordigend is.

Uit antwoorde op ʼn geskrewe vraag van die VF Plus aan die minister van staatsdiens en administrasie, Ayanda Dlodlo, blyk dit dat alle bevolkingsgroepe buiten wittes se situasie in die openbare arbeidsmark verbeter het oor die laaste jare.

Swartes, wat volgens die laaste sensus 79,2% van die bevolking uitgemaak het, se verteenwoordiging in die staatsdiens is tans met 2,2% oorverteenwoordig op 81,4%.

Wittes met 7,5% in die staatsdiens is tans 1,4% onderverteenwoordig (was 8,9% van die bevolking in die laaste sensus). Skaars vier jaar gelede was wittes se verteenwoordiging in die staatsdiens 8,8%. Dit is ʼn daling van 1,3% en wys hoe vinnig dié groep uit die staat se arbeidsmark gedruk word.

Bruines is met 0,3% onderverteenwoordig alhoewel hul situasie effe verbeter het oor die laaste vier jaar, en Indiërs met 2,5% is presies reg.

Adv. Anton Alberts van VF Plus sê die verdrukking van wit en bruin op hierdie wyse is onaanvaarbaar. Dit is duidelik dat die doelwitte van regstelling in die openbare sektor lank reeds bereik is en dat omgekeerde rassisme nou plaasvind.

Artikel 195(1)(i) van Suid-Afrika se Grondwet stel dit duidelik dat die staatsdiens breedweg die Suid-Afrikaanse bevolkingsamestelling moet verteenwoordig. Hierdie doelwit is reeds oorskry.

Wat die regering doen staan in kontras met artikel 1(4) van die Internasionale Verdrag oor die Uitwissing van Alle Vorme van Rassediskriminasie (International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (VUVR/CERD)) wat bepaal dat sodra ʼn regstellende doelwit bereik is, die toepassing daarvan beëindig moet word.

Die situasie kan nie so voortduur nie. Die VF Plus gaan ʼn skrywe hieroor aan die VUVR-komitee rig en om ʼn regsmening vra. Indien die VUVR-komitee die VF Plus se siening deel, sal die party vra vir formele optrede teen die ANC-regering om die diskriminasie te staak.

Waarnemers meen egter dat al sou VF Plus se aksie staak en meer blankes sou toegelaat wordd om vir die staat te werk, dit waarskynlik steeds nie sal realiseer nie omdat blankes geen behoefte het om in minderwaardige posisies te dien ter wille van ‘n wit kwota nie.