Nuwe Wette om minerale te nasionaliseer

Indien pres. Jacob Zuma die wysigings aan die Wet op die Ontwikkeling van Minerale en Petroleumhulpbronne (MPRDA) teken, sal dit nie net ongrondwetlik wees nie, maar ‘n bedekte poging om die land se minerale rykdom te nasionaliseer.

Daarom het meer as 50 nie-regereringsorganisasie (NRO’s) ’n versoekskrif aan pres. Jacob Zuma gestuur waarin hulle hom vra om nie die wysigingswet te teken nie. 

Christopher Rutledge van Action Aid het gesê die stemme van gemeenskappe wat direk deur mynbou geraak word, is geïgnoreer toe die wetsontwerp deur die Nasionale Raad van Provinsies (NRP) gejaag is. Dis nou by Zuma vir ondertekening.

Die NRO’s, wat duisende mense verteenwoordig, eis dat dit teruggestuur word na die Na­sionale Vergadering en dat behoorlike konsultasie met die burgerlike samelewing plaasvind. Opposisiepartye het ’n soortgelyke versoekskrif aan Zuma gestuur.

Ingevolge die wysigingswetsontwerp kry die staat ‘n belang van 20% in alle prospekteer- en produksieregte en sal hulle selfs in die toekoms maatskappye se regte kan uitkoop.

Die Regshulpraad, wat onder meer namens Macua (Mining Affected Communities United in Action) en Lamosa (Land Access Movement of South Africa) optree, skryf in sy brief aan Zuma dat die wetsontwerp in sy huidige vorm, gemeenskappe wat langs myne woon, ontsê van alle sosiaal-ekonomiese voordele wat uit die bedryf voortspruit.

Kenners meen die wetsontwerp soos in sy huidige vorm, gaan ernstige gevolge vir gemeenskappe in die plattelandse gebiede hê.

Wetenskaplikes wys daarop dat die omskrywing van die woord “minerale”, baie tegnies kan raak, en beteken in kort dat alle grond, selfs die bo-grond sekere minerale bevat, wat beteken dat die regering enige tyd grond kan opeis onder die sogenaamde Minerale-wet.