Grondoudit voor nuwe grondeise, eis TLU SA


TLU SA het tydens sy Algemene Raadsvergadering in Pretoria sy hoogste vlak van ontevredenheid uitgespreek rondom die onsekerheid oor die grondoudit, veral rakende die grond in staatsbesit.

Onlangse syfers wat die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, Gugile Nkwinti, in die parlement vrygestel het, is teenstrydig tot syfers wat voorheen bekend gemaak is. Volgens Nkwinti se jongste syfers, sou die Staat minder grond in sy besit hê as wat voorheen geraam was. Die vorige syfers was bekend gemaak nadat ’n grondoudit gedoen sou gewees het oor staatsgrond. “Hierdie syfers strook nie met mekaar nie, terwyl dit volgens eiendomsregistrasies van landbougrond blyk dat daar byna weekliks grond geregistreer word in naam van die Republiek van Suid-Afrika,” sê TLU SA se president, mnr. Louis Meintjes.

“Dit is vir TLU SA duidelik dat die sogenaamde oudit wat gedoen was, onbetroubaar blyk te wees. Die proses was ondeursigtig en gevolglik kan geen waarde aan die oudit geheg word nie,” sê mnr. Meintjes.

Die Hoofbestuurdersforum het enkele jare gelede reeds die inisiatief geneem om ’n grondoudit te laat doen. ’n Deeglike model is opgestel en suksesvolle proeflopies is reeds gedoen om ’n deursigtige, betroubare en bowenal geloofwaardige grondoudit te doen. Tans het die proses tot stilstand gekom omdat die staat geen befondsing daarvoor gee nie.

TLU SA se Algemene Raad het hom sterk uitgespreek dat die staat die geld vir die grond-oudit beskikbaar te stel sodat onsekerheid oor eienaarskap vir eens en vir altyd uit die weg geruim kan word. “Voordat die proses van grondeise heropen word, behoort die grondoudit afgehandel te wees,” was TLU SA se Algemene Raad se gevoel.

Terselfdertyd wil TLU SA ook weet wat was die geldwaarde wat eisers reeds ontvang het sodat dit verreken kan word in die hoeveelheid hektaar.