Grondeise – nou kan die poppe dans!


Baie honderde boere, of hulle nasate, kan voortaan grondeise instel teen die regering.

Die eise kan ontstaan as gevolg van honderde landbouers wie se grond onteien is tydens die apartheidsjare om tuisland konsolidasie te bewerkstellig.

Hierdie boere, of hulle nasate, kwalifiseer nou om eise in te dien as die afsnydatum vir sulke eise tot einde 2018 verskuif word.

In onlangse hofuitsprake het die grondeisehof die Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming se standpunt verwerp. Die Minister was van oordeel dat dié boere nie weens ras-gegronde wetgewing of praktyke van hul reg op grond ontneem is nie. Volgend die Minister is hulle van ’n bevoorregte rassegroep, of te wel, blankes, wat nie kwalifiseer vir sulke eise nie.

Een boer, Ivor Phillips, het byna al sy plase tussen Queenstown en Tarkastad in die Oos-Kaap verloor toe dit as deel van Ciskei gekonsolideer is. Die hof het mnr. Phillips gelyk gegee dat hy die reg het om ’n eis in te stel.

In ’n ander saak van Arie Hoogenboezem het die grondeisehof bevind hy het sy plaas nie vrywillig aan die apartheidsregering verkoop nie. Sy plaas, naby Pietersburg, moes hy afstaan aan Lebowa. Hy het dit nie vrywillig gedoen nie.

Waarnemers meen dat die staat nou met deruisende nuwe grondeise te kampe kan kry wat van soortgelyke aard is.