VOLKSEIE ARBEID IN ʼn VOLKSEIE EKONOMIE

Soos verlede week genoem, sal ons vlugtig kyk na ons volk se geskiedenis in terme van selfwerksaamheid. Waar kom volkseie arbeid vandaan? Wie was die arbeiders toe Jan van Riebeeck op 6 April 1652 voet aan wal gesit het, en daar ʼn groot verantwoordelikheid op hom en sy manskappe se skouers gerus het om uit niks ʼn verversingspos op te bou? Die antwoord is eenvoudig, hulle moes self die werk doen, ja, selfs die vuilwerk waarvoor ons mense vandag so bang is. Daardie vrees vir vuilwerk word dan geprojekteer na ons arm-blankes, vandaar die argument dat ons nie van ons eie mense kan verwag om daardie “grillerige” take uit te voer nie.

Dit wil dus voorkom of ons voorouers inderdaad self kon werk, en ongelukkig hulself begin oorgee het aan die “gerief” wat vreemde arbeid gebied het. Omstandighede het egter daartoe gelei dat die Voortrekkers, wat die Kaapkolonie vanaf 1834 tot 1836 begin verlaat het, sonder baie van hul arbeiders die binneland moes intrek. Daardeur moes en kon hulle weer selfwerksaam word. Dit is uit hierdie twee eenvoudige voorbeelde duidelik dat ons volk self kán werk, mits die situasie dit vereis. Die huidige omstandighede waarin ons volk verkeer, vereis dit dat ons ons werk self doen!

Soos bespreek, is die veiligheidsaspek seker die grootste aansporing om ontslae te raak van volksvreemde arbeid. ‘n Sprekende voorbeeld van volksvreemde arbeid wat iemand sy lewe gekos het, kan teruggetrek word na die jaar 1815. Op ‘n plaas naby wat vandag as Somerset-Oos bekend is, het ‘n ene Frederik Bezuidenhout ‘n Khoikhoi-werker wie se naam Booi was, verdink van diefstal en sy loon teruggehou. Booi het sy werkgewer by die Britse landdros gaan verkla. Hierdie arbeidskwessie sou uiteindelik die Slagtersnek-rebellie tot gevolg hê. Sou dit dan nie beter wees indien mense die moeite doen om te gaan oplees oor ons geskiedenis, en daaruit leer nie?

’n Beskeie mening: dis veilig om te verklaar dat volksvreemde arbeid heel moontlik bydra tot volkseie moorde.

Wat doen jy om die gedagte van volkseie arbeid te bevorder?