Verkiesings

Die grootskaalse bedrog wat gepleeg word tydens verkiesings laat die vraag ontstaan of die metode om regeerders aan te stel, se tyd nie uitgedien is nie.

Miskien was die beweerde kullery tydens die referendum wat FW de Klerk gehou het in Suid-Afrika een van die eerste doelbewuste optrede in die Westerse wêreld om die uitslag te manipuleer.

Daarna het een na die ander state soortgelyke ervarings beleef en was die Russe se beweerde inmenging in die Amerikaanse presidentsverkiesing die voorloper wat Nederland laat besluit het om op die ou hand stelstelsel terug te val om manipulasie te vermy.

Die mees onlangse voorval het opgeduik met die referendum in Turkye waar vervalste stembriewe gevind is wat almal ’n “Ja-stem” uitgebring het,

Te veel kere is die volkswil geïgnoreer en het politieke maghebbers hulle wil op die land se kiesers afgedwing deur kullery, en te veel kere het vreemde moondhede ingemeng, wat met reg die vraag vra of verkiesings, soos dit tans gedoen word, nog enige waarde het.

Alhoewel die ou hand stelsel, waar stembriewe fisies deur beamptes getel word, klaarblyklik meer betroubaar is as die gerekenariseerde metode, is dit geen waarborg dat vervalsings soos in Turkye gebeur het, nie uitgesluit nie.

Om ’n nuwe kiesstelsel te ontwikkel wat die kandidaat sowel as die kieser se belange vooropstel is egter nie so eenvoudig nie, veral as die neiging voortduur van mense wat met doelbewustheid hul magsug nastreef deur oneerlike handelinge.

Met die hedendaagse tegnologie is dit ook moontlik om stembriewe te produseer en onder kiesers te versprei wat dit gedurende stemdag in die stembus te laat beland.

In die referendum van Suid-Afrika in 1992 waar die Ja-stem oorweldigend gewen het, is later tientalle kartonhouers stembriewe glo gevind wat duidelik vooraf ’n Ja-stem kruisie gekry het, en wat nooit eers nodig was om getel te word nie. Hoeveel sulke stembriewe wel getel is, sou Suid-Afrika nooit hoor nie, behalwe dat dit in Brittanje gehoor is dat die Nasionale Party se leiers glo erken het dat hulle ter wille van vrede, die uitslag gemanipuleer het.

Die skraal oorwinning van 51% steun aan die Turkse president, laat die vraag ontstaan hoeveel vervalste stembriewe gesorg het vir daardie klein meerderheid wat behaal is, wat die opposisiepartye nou gedwing het om te vra vir die hertel van stemme.

Dat verkiesingsbedrog nou mode geword het, laat met reg die vraag laat ontstaan wat die sin daarvan is, en dit beklemtoon die dringendheid van herbesinning oor verkiesingsmetodes.