Wie betaal belasting – en wie nie?

Terwyl die SAID en Tesourie ons graag wil wysmaak dat ons “belastingverligting” van biljoene ontvang, skets ´n oorsig van gepubliseerde belastingstatistiek ´n meer somber waarheid.
Die 2014/15 statistiek op 10 November gepubliseer, met al die indrukwekkende ontledings verswyg die volgende perspektief:

Die verklaarde stygings in “geregistreerde belastingbetalers” is misleidend – elke persoon wat ´n belasting sertifikaat ontvang, word geregistreer, maar van die verklaarde 18,2 miljoen belastingbetalers, moet slegs een derde opgawes indien.

Twee derdes betaal dus net LBS, indien toepaslik.

´n Skamele 4,9 miljoen belastingbetalers moet grootliks bydrae om 53 miljoen mense te onderhou.

2014/15 bevolkingsgetalle en aangeslane belasting

Sedert 2010/11 het die bevolking toegeneem met meer as 1,2 miljoen (2,3%) terwyl belastingbetalers wat belasting betaal, AFGENEEM het met meer as 700,000 (12.5%).

Uit totale belastinginkomste van R986 miljard, het hierdie 4,9 miljoen persone 24.9% – R 245,9 miljard – van alle belastings direk betaal.

Bronne van totale belasting-inkomste, 2014/15

Maar die verdere skokkende feit is dat die 65% middelklas belastingbetalers (wat tussen R100,000 en R500,000 per jaar verdien) sowat 42% – R 103,7 miljard – van hierdie inkomstebelasting moet betaal!

Die meerderheid van hierdie persone verdien R300,000 per jaar of minder.

Ofskoon hoër inkomstegroepe proporsioneel nóg meer bydrae tot totale belasting, is die druk op die middelklas relatief verarmend, vir twee redes:

  • Besteebare inkomste van veral die groep wat R300,000 of minder jaarliks verdien, is proporsioneel baie laer.

  • Daardie inkomste word nog verder verweer deur “dubbele belasting” – die noodsaak om self te betaal vir dienste wat die regering nie bied, of nie op redelike standaard bied nie.

Dit is ten slotte insiggewend om op te merk dat, anders as bykans alle ander staat-statistiek, invordering van belasting nie langs rasse-lyne ontleed word nie.

Elke ingeligte persoon sal besef dat om niks te sê nie, ook ´n antwoord kan wees – die kern is bloot die politieke onwilligheid van die regime om op sinvolle wyse die belastinglas eweredig te versprei onder alle bevolkingsgroepe.

Verder sou vele van juis die proporsioneel-oorbelaste middelklas, wat toenemend self vir mediese uitgawes betaal, hierdie jaar ervaar het hoe belastingverligting vir daardie uitgawes aansienlik gekrimp het – sodat gratis medies vir ander bevolkingsgroepe befonds kan word.

Wie betaal belasting? Hoe volhoubaar is hierdie wanbalans?

Dít is die vrae wat die statistiek nie ronduit oorweeg of beantwoord nie.